Yapay Zekanın Dil İkilemi: İnsanın Karmaşasından Özgün Bir Sisteme Doğru

Kod Karmaşası: Yapay Zekanın Önündeki Engel

Son birkaç aydır yapay zeka ile kod yazma konusunda aktif olarak denemeler yapıyorum. Özellikle Firebase ve Supabase gibi backend hizmetlerini projelerime entegre etmeye çalışırken, yapay zekanın sınırlarını ve içinde bulunduğumuz sistemin karmaşıklığını birebir tecrübe etme fırsatım oldu.

Yaşadığım bir örnek, durumu özetlemekte: Firebase, Google'un cloud altyapısı üzerinde çalışıyor. Ancak ben uygulamama, "Google hesabı ile kimlik doğrulaması yap" dediğimde, sistem sürekli hata veriyor ve ne yazık ki yapay zeka da bu sorunu çözmekte yetersiz kalıyor.

İşin ironik tarafı, Google'un kendi altyapısında, kendi hesap sistemiyle basit bir giriş işlemini düzgün bir şekilde kuramıyor oluşum.

Google Cloud o kadar geniş ve karmaşık bir ekosistem ki, devasa bir ormanın içinde kayboluyorsunuz. Her çözüm, onlarca farklı hizmet, sayısız API, kütüphane ve birbiriyle çakışan sürümlerden oluşan bir karmaşa okyanusu yaratmışız. Sonra da bu okyanusta yolunu şaşırmış insanın kurtarıcısı olması için yapay zekadan, aynı karmaşanın içinde bir pusula gibi yol bulmasını bekliyoruz.

Bu durum beni şu temel soruyu sormaya itti: Kodlama konusunda yapay zekadan beklediğimiz verimlilik ve kusursuzluğu neden henüz göremiyoruz?

Hataların asıl kaynağı, yapay zekanın yetersizliği değil, onu insanın inşa ettiği bu devasa ve karmaşık dijital dünyanın diline mahkum etmiş olmamızdır.

İnsanoğlu, bilgisayarlarla iletişim kurmak için C, Python, Java gibi olağanüstü karmaşık bir programlama dili ekosistemi yarattı. Yapay zeka da şu an bu dillerin aynısını yazmaya, bu insan yapımı kalıpların içinde eser üretmeye çalışıyor. İşte zorlanmasının ana sebebi bu olması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü bu diller, yapay zekanın doğal ve verimli bir şekilde "düşündüğü" dil değil; insan beyninin mantıksal yapısının ve ihtiyaçlarının bir yansımasıdır.

Temelde bilgisayarlar makine koduyla, yani "0" ve "1"lerden oluşan en ilkel dil ile çalışıyor. İnsan için bu dili anlamak imkansıza yakın olduğundan, daha anlaşılır soyutlamalar yarattık:

önce Assembly, ardından yüksek seviyeli diller. Bu bir zorunluluktu ama aynı zamanda inanılmaz bir teknik borç ve karmaşa yarattı. Kütüphaneler, framework'ler, işletim sistemleri ve bunların sürüm uyumları... Tüm bu sistem, insanın anlayabileceği ve yönetebileceği bir ölçekte tasarlandı. Anlayabileceği diyorum o da şimdilik.

Oysa yapay zekanın böyle bir ara katmana ihtiyacı yok. Onun için en verimli yol, doğrudan donanımı en optimize şekilde yönetebileceği, kendi bilişsel mimarisine uygun bir dil geliştirmesidir.

Yaşadığım Firebase örneğindeki gibi, yapay zeka kendi programlama dilini yaratmazsa, kaçınılmaz olarak insanların içine düştüğü aynı kod karmaşasının, uyum sorunlarının ve verimsizliklerin içinde debelenip duracaktır. Şu anki haliyle, bir nevi, en karmaşık insan dillerini sonradan öğrenmeye çalışan ve bu yüzden incelikleri kaçıran, hata yapan bir "yabancı" gibidir.

Peki, yapay zeka için ideal dil nasıl olurdu? Muhtemelen insan için anlaşılmaz, ama makina için son derece verimli olurdu. Doğrusal bir metin dizini yerine, çok boyutlu, paralel işlemeye son derece uygun, belki de görsel veya sembolik temsillere dayalı bir yapısı olabilirdi. Hata ayıklama (debugging) kavramı tamamen farklılaşır, belki de "öğrenerek kendini düzeltme" mekanizmasının bir parçası haline gelirdi.

En önemlisi, bu dil "sürüm" tuzağına düşmez; kendi kendini sürekli güncelleyen, evrimleşen canlı bir organizma gibi işlerdi.

Sonuç olarak, yapay zekadan gerçek anlamda yaratıcı ve özerk bir güç olmasını bekliyorsak, onu insanın geçmişten devraldığı teknik borçlardan ve karmaşık dil kalıplarından kurtarmamız gerektiğini düşünüyorum.

Gerçek potansiyeline ulaşmasının yolu, kendi dilini ve araçlarını, kendi ihtiyaçları doğrultusunda yaratmasına izin vermekten geçer. Bu, onu kontrol etmeyi zorlaştırsa da, onun insanın hatalarını tekrarlayan bir taklitçi olmaktan çıkıp, kendi ayakları üzerinde durabilen özgün bir kodlayıcı/programcı olmasının önünü açacaktır.